A Travellerspoint blog

Entries about truth

Santiago Bellek ve Insan Haklari Muzesi

sunny 30 °C
View 100 days/ 100 gün on ayca ozer's travel map.

O gun,
19 Ocak 2007'de Hrant Dink olduruldugunde Istanbul'da degildim. Hollanda is gezisini uzatip tatile cevirmistik, elim haberi bizden once donen Asli'dan aldim. Hrant Dink'i biliyordum ama yureginin guvercin tedirginliginden haberdar degildim. [hayatimin donum noktalarindan biri olarak gordugum bu tarihten sonra gozumde bir perde daha aralandi. Okumaya, arastirmaya ama sanirim en onemlisi duymaya ( dinlemeyi ogrenmeye) basladim.]
Istanbul'a dondugumuz vicdanlarinin sesini duyan binler ilk defa biraraya geldi ve Hrant Dink'in cenazesinin ardindan gittik. Caddeler sessiz bir ofkeyle doluydu, vaktinde yetisememenin izdirabiyla gectik Halic'i. Kiliseye varildiginda Turkiyeli Ermenilerin matemine -ancak- ortak olundu.

O gunden beri, her 19 Ocak'ta vicdanimin sesine kulak vererek Agos'un onune gittim. Her seferinde sadece kendimi goturdum, kimseyle sozlesmeden orada yolumu, yuzleri, yurekleri ve Dink ailesinin sozlerini bulacagimi bildigimden. Yedi yil boyunca ama eksik ama fazla, her seferinde daha fazla gec kalmamak icin adalet taleplerimizle, bazen isyankar bir ofke bazen aci icinde durmaya devam ettik.

Gecen yil Agos'un onunde beklerken ( suan sebebini net hatirlamiyorum) bir daha boyle olmamali hissi hakim olmustu... Ama sonra, iyiki Gezi oldu! Benzer duygudaslik ve kendilegindenlik yakalandi. Ustelik bu sefer gec kalinmamisti! Festival gibi, coskulu...Kurtarilan bir park, ekilen bircok umit ve kenetlenen bir topluluk var. O yuzden, eger bugun orada olabilseydik- bu sefer Ozer'le bulusarak- yine giderdim. Ustune ustluk bu sefer sokaklari daha da severek, aidiyet hissederek!

Bugun,
Hrant Dink'in katledilisinden 7 yil sonra ilk defa Agos'un onunde degilim. Uzaklarda Sili'deyim.
IMG_8302.jpg
Santiago'daki Bellek ve Insan Haklari Muzesi'ni gezdikten sonra kafamda bircok soru birikmis, donup duruyorlar: Bugun yedinci kez oradayiz. Peki bu daha baslangic mi? Baslangiclar nasil oluyor? Once nerden baslamak gerek?
IMG_8973.jpg
Ebeveynleri "Sili'ye ozgurluk!" diye haykirmis bir neslin cocuklari olarak tarih bilgisi heryerde. Muzenin icerigi cok net 1973'de baslayan 1990'da son bulan diktatorluk rejimi sureci yasananlar BIR DAHA ASLA YASANMASIN diye belgelemek, arsivlemek ve sergilenek. Kisacasi YUZLEMEK ve YUZLESTIRMEK!
90_IMG_8294.jpg
2010'da artik unutmamak ve ortak bellegin insaasina devam etmek uzere acilan bu muzenin gerisinde ciddi bir caba ve birikim var. 17 yillik diktatorluk zulumunde kaybolanlarin, iskence gorenlerin yakinlarinin israrci adalet talepleri, surgune gonderilen Sili'lerin dunya capinda duyurduklari ses ve ortaya koyduklari baski, halkin dinmeyen acilarini ilk belgeleyenler olarak din calisanlari. kayiplarin dokumunu cikaran ...

Kurbanlarin akrabalarinin terk edilmislik ve kafa karisikligi psikolojisinden arinip organize olmalari, bitmek tukenmek bilmeyen gosteriler, ulke capinda eylemler, kayiplarinin pesinde anneler, sembolik davalar, korsan gazeteler...

Ilk sonuclar, 1990'da Diktatorlugun bir referandumla sona ermesinin hemen ardindan kurulan birinci Gercek ve Yuzlesme Komisyonu sayesinde alindi. Komisyon sadece olum ( kayipla) son bulan 3000 uzerinde vaka inceleyip desifre etti. Suclularin aciklanmasi, yuzlesme ve tazminatlara yonelik taleplerini iletti. Siyasi suclamalar ve Iskence odakli ikinci Komisyon ise 2003 -2004 calismalarini tamamlayarak Sili'nin yaralarini sarma yolunda onemli bir role sahip. En son 2010'da acilan bu muze, ulke genelindeki bircok anit Unutmamak-Unutturmamak icin var. Anlatmak icin var!
IMG_8288.jpg
Muzenin bahcesinde de gecici bir sergi var. Guney Amerika'daki yuzlesme cabalarini gosteriyor. Birbiri ardina ulkelerin ilk uc adimina bakiyorum. Ya bir halk ayaklanmasi, ya bir protesto ya da din insanlarinin yuzlesmeye davet etmesi uzerine hep baslamislar. Belli ki bir kez acilan pandoranin kutusunun hep arkasi geliyor.. Cok degil bundan 20 yil once askeri darbe ve diktatorluk rejimi ortagi ulkeler simdi 2000'lerde yuzlesme tarihini paylasiyorlar...
IMG_8306.jpg
Bahcenin col sukunetinde zihnimle kalbim kavga ederken, sormadan edemiyorum... Hrant Dink'in cenazesinde yuruyusumuz bizim yuzlesmemizin ilk adimi olabilir miydi?!?
90_IMG_8290.jpg
Not.Fotograf cekmenin ( iyi ki) yasak oldugu muzeyi, okuyarak -dinleyerek-gorerek gezdik. Bunca gun her gittigimiz yeri Ozer'le beraber dolanirken, ilk defa bu muzede birbirimizden ayrilarak dolastik. Uc saat boyunca -bence ancak - bireyin kendiyle basbasa yasayabilecegi bu deneyimi yasadik. Sonra da uzunca bir sure konusamadik... O yuzden yazinin dili-belki de ilk kez 1. Tekil sahis.
IMG_8301.jpg
Not 2: Turkiye'deki yuzlesme caba ve girisimleri icin bkz. Gecen yil Depo'daki Bir daha asla! Gecmisle Yuzlesme Sergisi; Zorla Kayip Haritasi ve Hakikat, Adalet, Hafiza Merkezi; Toplumsal Olaylari Arastirma ve Yuzlesme Dernegi...

Posted by ayca ozer 08:42 Archived in Chile Tagged museum santiago human rights truth memory reconciliation Comments (1)

(Entries 1 - 1 of 1) Page [1]